Betfair Official Blog

Ο "σκιώδης προπονητής"

O Jonn μιλάει για τον ξεχωριστο κύριο Τεν Κάτε..

Όταν ο Παναθηναϊκός ανακοίνωνε την πρόσληψη του Χενκ Τεν Κάτε, η πρώτη σκέψη πήγε σε αυτόν που εθεωρείτο ως ο «σκιώδης προπονητής», ο «πραγματικός ιθύνοντας νους» της Μπαρτσελόνα πριν λίγα χρόνια. Σε συνδυασμό και με τη μόνιμη κουβέντα, περί της «αναγκαίας πίστωσης χρόνου» εώς ότου ένας νέος προπονητής δείξει τα αποτελέσματα της (όποιας) δουλειάς του, την οποία, βέβαια, πάντα θα υπάρχουν και οι «ανυπόμονοι» να την απορρίπτουν στην πράξη, ας κάνουμε μία μικρή, αλλά ενδιαφέρουσα αναδρομή σε έναν από τους πλέον σημαντικούς σταθμούς της καριέρας του Ολλανδού προπονητή

Γυρίζουμε λίγα χρόνια πίσω. Άνοιξη 2003, Ισπανία. Η μάχη μεταξύ των ακριβοπληρωμένων (...και κάτι παραπάνω) Γκαλάκτικος της πανίσχυρης Ρεάλ Μαδρίτης και της εκπληκτικής Ρεάλ Σοσιεδάδ των Κοβάσεβιτς και Νιχάτ μαίνεται, με έπαθλο το στέμμα του πρωταθλητή. Η πρωταθλήτρια του 2002 Βαλένθια του Μπενίτεθ δε δείχνει ικανή για το «ριπίτ» (θα επέστρεφε, πάντως, δριμύτερη την επόμενη σεζόν...), ενώ η Λα Κορούνια του Ιρουρέτα εντυπωσιάζει με το θεαματικό της ποδόσφαιρο σε Ισπανία και Ευρώπη, αλλά ως συνήθως, αρκείται στις εντυπώσεις, φτάνει στην πηγή αλλά δεν καταφέρνει να πιεί νερό. Και η Μπαρτσελόνα, θα αναρωτηθεί κάποιος; Η ομάδα της Καταλωνίας συνεχίζει τον κατήφορό της. Μακριά από τη διεκδίκηση τίτλων, γνωρίζει τον έναν διασυρμό πίσω από τον άλλον. Η πρόσληψη του ειδικού στις ειδικές αποστολές Άντιτς στη μέση της χρονιάς φαίνεται να δίνει μία ελπίδα στο Τσάμπιονς Λιγκ, αλλά ο αποκλεισμός από τη Γιουβέντους στους «8» ανοίγει τον ασκό του Αιόλου.

Ο πρόεδρος Γκασπάρτ παραιτείται, και προκυρήσσονται εκλογές για τον Ιούνιο. Σε αυτές, θα επικρατήσει ο Ζοάν Λαπόρτα, ένας νεαρός δικηγόρος, με σημαία της καμπάνιάς του την υπογραφή του σουπερστάρ της Μάνστεστερ Γιουνάιντεντ Ντέηβιντ Μπέκαμ. Τελικά, η Ρεάλ αποδεικνύεται ικανότερη και εκτός των γηπέδων, και ντύνει τον Άγγλο στα άσπρα, ενώ ο Λαπόρτα κάνει ρελάνς με έναν ταλαντούχο Βραζιλιάνο, του οποίου το άστρο μόλις αναδύεται. Και αν ο ερχομός του Ροναλντίνιο ήταν κυρίως μία λύση ανάγκης, το «σχέδιο Β», μετά την απώλεια του Μπέκαμ, γι'αυτό που κανείς δεν είχε αμφιβολία πως θα πραγματοποιηθεί ήταν ο τρόπος με τον οποίο θα γινόταν η στελέχωση του πάγκου. Οπαδός του εμβληματικού Κρόιφ, ο Λαπόρτα ήθελε να επαναφέρει το Ολλανδικό μοντέλο, 3 χρόνια μετά την αποπομπή ενός άλλου Ολλανδού, του Λουίς Φαν Γκααλ.

Ο περίφημος παλιός μέσος της εθνικής Ολλανδίας και της Μίλαν των 2 πρωταθλητριών στα τέλη της δεκαετίας του '80 Φρανκ Ράικααρντ αναλαβάνει τον πάγκο των μπλαουγκράνα, μαζί με ένα ευρύ επιτελείο συνεργατών. Η φήμη του σαν προπονητής εκείνη τη στιγμή δεν ήταν κάτι ιδιαίτερο. Αντιθέτως θα μπορούσε να πει κανείς ότι ήταν μάλλον αμφιλεγόμενος, έχοντας στο παθητικό του έναν υποβιβασμό με τη Σπάρτα Ρότερνταμ, καθώς και τη συμμετοχή στον ημιτελικό του Euro 2000 με την εθνική Ολλανδίας (αποκλείστηκε από την Ιταλία), που θεωρήθηκε όμως αποτυχία από τους συμπατριώτες του, οι οποίοι ανέμεναν διακαώς την κατάκτηση του τροπαίου μέσα στην έδρα τους. Τώρα είχε τη μεγάλη ευκαιρία όχι μόνο για το «comeback», αλλά και για ένα πραγματικά τεράστιο άλμα στην καριέρα του.

Καθώς η σεζόν ξεκινούσε, η ανυπομονησία των οπαδών της Μπαρτσελόνα όλο και αυξανόταν. Τα άσχημα αποτελέσματα δεν σταμάτησαν, τουναντίον, η εντός έδρας ήττα από την άσπονδη αντίπαλο Ρεάλ μέσα στο Καμπ Νου ήταν ένα ακόμα χτύπημα, καθώς και ένα σημάδι πως και η σεζόν 2003-04 όδευε προς ένα ακόμα ναυάγιο. Στο μεταξύ, οι φήμες είχαν αρχίσει να δίνουν και να παίρνουν πως το ουσιαστικό κουμάντο στην ομάδα. Μπορεί ο Ράικααρντ με το βαρύ όνομα και τη φήμη που το συνόδευε να είχε το σεβασμό και την υπακοή των βεντετών της ομάδας, αλλά ο συμπατριώτης του βοηθός Χενκ Τεν Κάτε ήταν αυτός που ασχολείτο με την τακτική, την ανάλυση των αντιπάλων και τη διαχείριση του υλικού.

Ή τουλάχιστον, αυτό έλεγαν οι φήμες, καθώς και άνθρωποι πολύ κοντά στην ομάδα. Και πάλι, όπως είπαμε, τα αποτέλεσματα ήταν σχεδόν αποκαρδιωτικά, με την ομάδα της Βαρκελώνης να βρίσκεται σε απόσταση 15 και πλέον βαθμών από την κορυφή. Οι ιθύνοντες έψαχναν απεγνωσμένα να βρουν μία λύση, και ήδη τα πρώτα ονόματα των υποψήφιων διαδόχων του προπονητή έκαναν την εμφάνισή τους. Τίποτα δε φαινόταν αρκετό να αντιστρέψει την κατάσταση. Ή μήπως όχι;

Η μεταγραφική περίοδος του Δεκεμβρίου ήταν μία ευκαιρία για ενίσχυση στο υπάρχον υλικό. Τότε, οι Ράικααρντ και Τεν Κάτε αποφάσισαν να καλύψουν το κενό της άμυνας κάνοντας μεταγραφή όχι κεντρικού αμυντικού, όπως ζητούσαν οι περσσότεροι, αλλά αμυντικού μέσου. Ο παίκτης που επιλέχθηκε ήταν ένας «ξεζουμισμένος» βετεράνος, για τον οποίο οι περισσότεροι θα στοιχημάτιζαν ότι δε θα είχε να προσφέρει τίποτα σε ένα κλαμπ υψηλού επιπέδου τη δεδομένη στιγμή και η απόκτησή του, ή καλύτερα ο δανεισμός του, μιας και ήρθε για 6 μήνες μέχρι το τέλος της σεζόν, θεωρήθηκε μεγάλο ρίσκο από τους Ολλανδούς ιθύνοντες. Ο παροπλισμένος στη Γιούβε Έντγκαρ Ντάβιντς κατέφθασε στη Βαρκελώνη και αμέσως σχεδόν τοποθετήθηκε στο βασικό σχήμα. Η κίνηση αυτή αποδείχθηκε κρίσιμη. Η πίεση στους αντιπάλους επιθετικούς έγινε αφόρητη, αφού το «πίτμπουλ» παρά το ότι βρισκόταν σε καθοδική πορεία πια, εντούτοις ακόμα αποτελούσε ένα από τα καλυτερα εργαλεία στο χώρο του κέντρου, και ήξερε να κάνει τη δουλειά του «χαμάλη», όπως λέμε, καλύτερα από τους περισσότερους στην Ευρώπη.

Ο Χάβι απελευθερώθηκε, ενώ και ο Ροναλντίνιο φαινόταν να μπορεί να συνεννοηθεί καλύτερα με τους Ράικααρντ και Τεν Κάτε, απ'ότι το έκανε (ή μάλλον δεν το έκανε) με τον προπονητή της προηγούμενης του ομάδας Παρί Σεν Ζερμέν, Λουί Φερναντέζ. Η επικράτηση στο χώρο του κέντρου είχε αρχίσει να γίνεται κανόνας, και έδινε το πάνω χέρι στους μπλαουγκράνα, ενώ και η άμυνα ένιωθε λιγότερη πίεση, πλέον. Οι νίκες άρχισαν να γίνονται όλο και συχνότερες, ενώ η ομάδα είχε αρχίσει να αποδίδει και στοιχειωδώς καλό ποδόσφαιρο, ικανό να δώσει ελπίδα στο πάντοτε απαιτητικό κοινό της. Το κλίμα άλλαξε ολοκληρωτικά με μία εντυπωσιακή εκτός έδρας νίκη με 2-3 στο Ριαθόρ, απέναντι στην ισχυρή Λα Κορούνια.

Από εκείνη τη στιγμή, η Μπαρτσελόνα ένιωθε ότι μπορούσε να ξαναμπεί στο κυνήγι του τίτλου, αρκεί οι πρωτοπόροι Ρεάλ Μαδρίτης και Βαλένθια να της έκαναν και τη χάρη να σκοντάψουν σε μερικά εμπόδια μέχρι το τέλος της περιόδου. Τελικά, η ομάδα του Μπενίτεθ αποδείχτηκε σταθερότερη, ενώ από την άλλη η Ρεάλ είχε αρχίσει πλέον να παρουσιάζει σημεία κάμψης, ή και γενικότερης παρακμής. Λίγο πριν το τέλος της περιόδου, οι 2 μονομάχοι συναντήθηκαν στο Σαντιάγκο Μπερναμπέου. Ο τίτλος πλέον όδευε ολοταχώς προς το Μεστάγια, αλλά μία αναμέτρηση Ρεάλ - Μπάρτσα έχει πάντα την προσοχή όλων των φιλάθλων στραμμένη πάνω της. Η Ρεάλ άνοιξε το σκορ, αλλά η Μπαρτσελόνα έφερε το παιχνίδια στα ίσια, και στο '86 με αριστοτεχνική πάσα στην πλάτη της άμυνας των Μαδριλένων, ο Ροναλντίνιο σέρβιρε στο Χάβι, και ο τελευταίος κρέμασε τον συμπαίκτη του στους Φούριας Ρόχας, τερματοφύλακα των γηπεδούχων Ίκερ Κασίγιας. Η Μπαρτσελόνα είχε πετύχει πολλά περισσότερα από μία νίκη γοήτρου. Εκτόπισε τη Ρεάλ από τη δεύτερη θέση, στέλνοντας την στην κοπιαστική διαδικασία των προκριματικών του Αυγούστου, ενώ προσέθεσε την άλωση του Μπερναμπέου ως το κερασάκι στο εντυπωσιακό σερί νικών που προηγείτο εκείνου του παιχνιδιού.

Κυρίως, όμως, έδειξε με τον πιο εμφατικό τρόπο πως οι όροι είχαν αντιστραφεί. Αυτή ανερχόταν, και η μεγάλη αντίπαλος, η οποία την προηγούμενη τετραετία δυνάστευσε την Ευρώπη, κατερχόταν πια. Η προεργασία που είχε γίνει, και που στην αρχή της περιόδου χλευαζόταν υπό το βάρος των άσχημων αποτελεσμάτων απέδωσε τελικά καρπούς, και με το παραπάνω, το δίχως άλλο. Παράλληλα, η οικονομική πολιτική που εφάρμοζε ο Λαπόρτα θα οδηγούσε το σύλλογο σε εξυγίανση, και σε συνδυασμό με τις μεταγραφές του καλοκαιριού (όπως οι Ετό, Ζιουλί, Εντμίλσον - ο αφανής MVP εκείνης της ομάδας), θα έθεταν τις βάσεις για μία διετία κατά την οποία το συγκρότημα του Ράικααρντ (και του Τεν Κάτε, βεβαίως βεβαίως) θα ήταν ακαταμάχητο, με κορυφαίες στιγμές την κατάκτηση του τροπαίου του Τσάμπιονς Λιγκ το Μάϊο του 2006, αλλά και εκείνο το θριαμβευτικό 0-3 μέσα στο Μπερναμπέου νωρίτερα την ίδια σεζόν. Οι λεπτομέρειες δεν κάνουν απλώς τη διαφορά, αλλά αλλάζουν και την ιστορία.